active-vs-passive-investing
  • Save
Beginner,  Beleggen

Actief of Passief: Welke beleggingsstrategie past bij mij?

Is beleggen risicovol? Dat ligt er eigenlijk maar aan welke benadering je toepast. Natuurlijk is er altijd wel een risico, maar hoe groot dat risico precies is kan nog aanzienlijk verschillen. Het komt er eigenlijk hier op neer: hoe actiever je belegt, hoe meer risico je kunt lopen. In dit artikel wordt duidelijk wat het verschil is tussen actief en passief beleggen. Hierdoor zal je zien dat beleggen eigenlijk helemaal niet zo risicovol hoeft te zijn, mits je weet wat je doet.

Een ander onderscheid.

Het onderscheid tussen actief en passief beleggen gaat in de wereld van beleggen al een tijdje mee. Dit onderscheid wordt meestal gemaakt op basis van hoe veel iemand zich met de beurs bezig houdt: de actieve belegger checkt bijna iedere dag de koersen, leest alles wat er maar te lezen valt en handelt er rustig op los. En dat is in goed Frank-de-Boer-Amsterdams in principe een logisch onderscheid, natuurlijk. ‘Actief’ en ‘passief’ gaan ten slotte over de mate waarin je je ergens mee bezig houdt. 

Maar eigenlijk is dit onderscheid niet helemaal voldoende. Natuurlijk is een actieve belegger iemand die zich over het algemeen iets meer bezig houdt met beleggen, daar kunnen we het over eens zijn. Maar een actieve belegger hoeft bijvoorbeeld niet per se méér te handelen dan een passieve belegger. Sterker nog, vaak is het zo dat een goede actieve belegger zelfs minder handelt. Een slimme passieve belegger legt periodiek geld in en een slimme actieve belegger koopt pas als aandelen “met korting” te koop staan. En dat laatste kan soms wel jaren duren.

Er zijn twee verschillen tussen de benaderingen die veel belangrijker zijn. De eerste is op basis van de doelstelling: een actieve belegger probeert de markt te verslaan, terwijl een passieve belegger de markt wil volgen. Dat brengt ons gelijk bij het tweede verschil: de risico/rendement-verhouding van beide profielen. Als het lukt om consistent de markt te verslaan kan je een veel hoger rendement behalen, maar het is wel zo’n beetje het moeilijkste dat er is.

Wat wil je bereiken?

Als je wilt gaan beleggen moet je eerst even nadenken over waarom je wil beleggen: wat wil je ermee bereiken? Dikke kans dat het antwoord op deze vraag iets is in de richting van: “ik wil graag iets meer rendement behalen met mijn geld dan ik op de spaarrekening krijg”. Dat is nu, wat? 0,05% ofzo, als je geluk hebt? In dat geval heb ik goed nieuws: de markt (de S&P 500, in dit geval) behaalt iedere 30 jaar ongeveer zo’n 10% gemiddeld per jaar!

Als je dat niet genoeg vindt, dan moet je dus gaan proberen de markt te verslaan. Maar dat is jammer genoeg niet makkelijk. Zelfs de meeste professionele beleggers en fondsbeheerders lukt het niet om jaar in, jaar uit een hoger rendement dan dat van de markt te behalen. Maar als het wel lukt, dan is the sky the limit.

Het verschil tussen beide posities zit hem dus allereerst in de moeilijkheidsgraad. Het is niet makkelijk om altijd de juiste aandelen te vinden. Daar staat dan wel weer een mogelijk hoger rendement tegenover als het wél lukt.

Heb je nou minder hoge ambities, en wil je vooral je geld niet kwijtraken? Dan is het volgen van de markt een stuk makkelijker. Voor veel mensen wordt daarom passief beleggen aangeraden: de kans dat je wél een genie bent á la Buffett, Soros, Lynch of Icahn, is namelijk vrij klein.

Onder beleggers is de weddenschap die Warren Buffett in 2008 sloot met een professioneel fondsbeheerder berucht. Met deze weddenschap wou hij duidelijk maken dat de commissies die betaald moeten worden aan professionele fondsbeheerders van actieve beleggingsfondsen niet gerechtvaardigd kunnen worden. Het argument is dat het betalen van die commissies geen probleem is, omdat deze professionals een beter rendement kunnen behalen dan de markt.

Daar geloofde Buffett dus niks van en hij stelde ongeveer het volgende voor: 

“Ik durf voor een $1mln te wedden dat ik een beter rendement kan behalen door de S&P 500 te volgen voor de komende 10 jaar, dan dat jij kan door actief aandelen te zoeken.”

Ted Seides, een partner van het hedge-fondsbedrijf Protégé Partners LLC durfde dit wel aan en ging akkoord. Nog voor het einde van de rit was het al duidelijk wie de winnaar was. De inleg van Buffett was ongeveer $845.000 waard geworden, met een jaarlijks rendement van 7,1%. Die van Seides was slechts $220.000, bij een CAGR van 2,2%.

Buffett doneerde de prijzenpot (die ironisch genoeg in dezelfde periode zowel Seides áls Buffett had verslagen…) uiteindelijk aan Girls Incorporated of America.

Bron: Investopedia.com.

Wat staat er op het spel?

Dat verschil in moeilijkheidsgraad brengt ons eigenlijk gelijk bij de risico-vraag: bij welk profiel is de kans op falen groter? Als we die vraag willen beantwoorden moeten we ons eigenlijk afvragen welke mogelijkheden er zijn om geld te verliezen (een staaltje rasecht “Rule No.1 investing“). 

Risico's van de passieve belegger

De passieve belegger heeft in essentie zijn vermogen gekoppeld aan het fundament van de moderne samenleving: vooruitgang in termen van economische groei. De passieve belegger volgt namelijk de markt en de markt groeit op de lange termijn altijd. Pas als dit verandert komt het zo goed als gegarandeerde lange-termijn rendement van de passieve belegger in gevaar. Het fundamentele risico van de passieve belegger hangt dus af van hoe snel het gehele systeem van de moderne liberaal-kapitalistische samenleving verandert. 

Zolang het huis van het kapitalisme nog staat, en het nog niet aannemelijk is dat het fundament binnen een lifetime zal instorten, blijven er voor de passieve belegger twee risico’s over. De passieve belegger kan geld kwijtraken door 1) een te korte beleggingshorizon of 2) te actief te willen zijn

Eerst even over die horizon. Je beleggingshorizon betekent: hoe lang je het geld kunt laten groeien. Als we er achter willen komen hoe risico en de beleggingshorizon samen gaan, kunnen we kijken naar het zogenaamde “rolling return“.  Dat vertelt ons wat het gemiddelde rendement is geweest voor een bepaalde periode (bijvoorbeeld 10, 20 of 30 jaar). O.a. de auteur van fourpillarfreedom.com heeft dit allemaal een keer uitgerekend in grafieken gezet. Die staan in de kopjes hieronder en kunnen wij mooi gebruiken, zo hoeven wij ons niet kapot te staren op ingewikkelde wiskunde.

Deze grafieken geven dus het volgende aan: “wat is het rendement geweest voor een periode van x jaar, vanaf 1928?”.

Zoals je ziet is een periode van 1 jaar veel risicovoller dan die van 40. Het rendement wat in het verleden is behaald voor beide perioden schommelt tussen de -40% en +55% voor 1 jaar en +4% en +9% voor 40 jaar. 

Wat je hieraan kunt zien is dus dat je risico aanzienlijk groter is, naarmate je horizon kleiner wordt. Met andere woorden: hoe korter je jouw beleggingen laat staan, hoe groter de kans dat je (een deel van) je inleg kwijt raakt. Bij de laatste twee grafieken zie je dat er in de afgelopen 92 jaar geen enkel negatief rendement is geweest voor een periode van 30 of 40 jaar.

Hieruit kan je één belangrijke les concluderen: als je je geld zo’n 30 jaar kan laten staan, dan is de kans dat je geld kwijt raakt zo goed als 0 (je kan nooit helemaal 0 zeggen, want: “in het verleden behaalde resultaten…”, enzo).

Dan het tweede risico: de passieve belegger wil te actief zijn. Hierbij wordt niet zo zeer bedoeld dat de passieve belegger niet zelf moet gaan handelen, of dat hij niet moet gaan proberen specifieke aandelen te zoeken, maar vooral dat hij niet teveel bezig moet zijn met beleggen.

Het enige wat de passieve belegger moet doen om die bijna-gegarandeerde rendementen te behalen is niet verkopen. Dat is alles. Dat lijkt simpel, maar kan nog knap lastig gemaakt worden door een te actieve houding. Als je te veel de koersen en de waarde van je eigen beleggingen in de gaten houdt, dan wordt de verleiding om er iets mee te doen aanzienlijk groter. En het gebeurt vrij vaak dat de koersen zullen dalen (zo niet kelderen). Als je dan een te grote drang hebt om iets te doen, kan je jezelf wel eens flink in de vingers snijden. “Uit het oog is uit het hart”, zeggen ze wel eens. Dat is voor de passieve belegger van groot belang.

Risico's van de actieve belegger

De risico’s voor de actieve belegger zijn veel groter (en vooral minder makkelijk op te lossen). Een actieve belegger moet namelijk gaan “stockpicken“: individuele aandelen kiezen. Dat is onder andere waar fondsbeheerders de hele dag mee bezig zijn: het geld van hun cliënten investeren in aandelen en bedrijven waarvan zij denken dat die in waarde zullen groeien.

Het idee is dat zij zo goed zijn in het analyseren van de markt en de bedrijven dat zij die bedrijven kunnen vinden die sneller zullen groeien dan de markt als geheel. Het vinden van de (bij beleggingen vaak gouden) naald in de hooiberg hangt vooral af van de vaardigheid van de actieve belegger. Of, anders gezegd: de kans op falen (i.e.: het risico) is net zo groot als het gebrek aan het weten en kunnen van de belegger zelf.

De actieve belegger loopt, naast gebrek aan kennis of kunde, ook nog eens risico door externe factoren. Denk hierbij aan de handelsrelaties tussen landen, de prijs van olie, geopolitieke conflicten, natuurlijke rampen, etc. De passieve belegger loopt deze niet echt, aangezien dit soort gebeurtenissen zelden de lange termijn-trend dwarszitten. Maar voor de actieve belegger kan een grote tegenvaller zo het einde van een bedrijf betekenen. Als de actieve belegger daar toevallig zijn geld in heeft gestoken is hij het kwijt. Individuele bedrijven komen en gaan, maar de markt blijft altijd bestaan.

Winning the game.

De strategie voor de passieve belegger is dus eigenlijk heel erg simpel: geld inleggen en er zo goed als nooit meer naar om kijken. Mensen die niet geïnteresseerd zijn in beleggen zijn, paradoxaal genoeg, eigenlijk veel betere beleggers. Dit komt doordat een gebrek aan interesse het heel erg makkelijk maakt om een passieve beleggingsstrategie gedisciplineerd na te leven.

Het enige wat de passieve belegger moet doen om succesvol te zijn op de beurs zijn deze drie dingen:

  1. Uitzoeken hoeveel hij per maand kan beleggen.
  2. Een goede portefeuille van indexfondsen (of “trackers”, a.k.a. ETF’s) samenstellen of overnemen.
  3. Een automatische overboeking instellen. 

Aangezien de risico’s van de actieve belegger van een hele andere orde zijn, is ook een hele andere strategie gevraagd. Het komt voor de actieve belegger eigenlijk hier op neer: wil je de markt verslaan met zo weinig mogelijk risico? Dan moet je je goed indekken en bereid zijn heel veel te leren

Het vergroten van je kennis en je vaardigheden als  belegger kost veel tijd, energie en toewijding.  Daarom moet de actieve belegger boven alles het spelletje zelf leuk vinden

Element één, “beter worden in beleggen”, wijst zichzelf in principe: lees boeken en websites zoals deze en ga aan de slag! Oefening baart immers kunst, ook voor beleggers.

Maar hoe goed je ook bent in het beleggen, of denkt te zijn, je kunt altijd een foutje maken. Daarom is het nodig om conservatief en terughoudend te zijn als belegger: houd altijd een “Margin of Safety” aan bij het bepalen van de waarde van een aandeel en let extra goed op je “downside” (i.e.: hoe je geld kunt verliezen, i.p.v. verdienen).

Een van de beste vragen die de actieve belegger zichzelf kan stellen is: “waardoor zou ik geen gelijk kunnen hebben?”. Het concept van de “Margin of Safety“, een echte Benjamin Graham-original, zorgt ervoor dat je altijd een aandeel pas koopt als de prijs nog lager is dan dat jij denkt dat het waard is. Hoe minder zeker je van je zaak bent, hoe groter de marge moet zijn.

Tot Slot.

Het doel van beleggen is voor iedereen in essentie hetzelfde: je geld laten groeien. Dit kan grofweg op twee manieren: door je geld in de markt als geheel te steken (de gehele hooiberg kopen), of door de spelden te willen vinden. Beide benaderingen brengen een héél ander risicoprofiel met zich mee. Het kan zelfs zo goed als risicoloos zijn.

Wil je zelf aan de slag met beleggen? Als passief wat meer bij jou past, begin dan hier eens: “Wat is indexbeleggen en hoe doe ik dat?“. Wil je head-first in de wereld van beleggen duiken en echt de mouwen opstropen? Kijk dan hier eens: “Hoe bepaal je de waarde van een bedrijf?“. Ook als je de actieve benadering ziet zitten is het slim om toch ook passief te beleggen, zo stel je een deel van je vermogen in ieder geval veilig.

Als je meer wilt leren over beleggen, lees dan een van de onderstaande boeken (vooral dat van Robbins is een goed begin) en volg Het Slimme Geld op Instagram

Relevante Boeken.

Share via
Copy link
Powered by Social Snap