image-of-haystack
  • Save
Beginner

Indexbeleggen: wat het is en hoe het werkt.

Indexbeleggen heeft de afgelopen decennia veel aan populariteit gewonnen. Maar wat is het nou precies en hoe kan ook jij hier gebruik van maken? In dit artikel wordt duidelijk wat indexbeleggen is en hoe het werkt.

Wat indexbeleggen is

Indexbeleggen is niets meer dan beleggen in indexfondsen en is bedacht door wijlen John C. Bogle, de oprichter van Vanguard. Bogle vroeg zich af waarom beleggers altijd zo druk zijn met het eindeloze analyseren en onderzoeken van allerlei bedrijven. Dat is verschrikkelijk tijdrovend en levert meestal niet eens het gewenste resultaat.

Dat moest makkelijker kunnen, dacht hij:

"Why go looking for a needle when you can buy the whole haystack?"
jack-bogle
  • Save
John C. "Jack" Bogle
Oprichter van The Vanguard Group

In dat citaat zit de essentie van het indexfonds: in plaats van dat je losse bedrijven in een markt koopt, koop je gewoon de hele markt. Met een indexfonds koop je een één-zoveelste aandeel van elk bedrijf dat in een bepaalde index is opgenomen. Je bent dus niet eigenaar van één bedrijf, maar van de hele markt. Het gevolg hiervan is dat je je niet meer druk hoeft te maken over een mogelijk faillissement van een bedrijf.

Om dat allemaal te begrijpen moeten we eerst even duidelijk voor ons hebben wat een index precies is. 

Wat is een index?

In Nederland zijn er ongeveer zo’n 130 beursgenoteerde bedrijven actief: bedrijven waarvan het eigenaarschap op de beurs verhandeld wordt (d.m.v. aandelen). Met een index wordt het presteren van deze Nederlandse bedrijven gemeten. Een index is simpelweg een verzameling van een aantal van deze bedrijven. Elke index hanteert bepaalde voorwaarden. Denk hier aan: het aantal bedrijven dat wordt opgenomen, de landen waarin het bedrijf gevestigd is, de beurswaarde van het volledige bedrijf of de sector waarin het bedrijf actief is.

Hieronder staan een paar bekende voorbeelden, maar er zijn er verschrikkelijk veel meer.

De AEX, de grootste Nederlandse index, is een verzameling van de 25 grootste bedrijven van Nederland, opgericht in 1983.

De omvang van een bedrijf wordt bepaald aan de hand van de ‘marktkapitalisatie’. Dat is de marktwaarde van het bedrijf: hoeveel zou het gehele bedrijf kosten als je het in zijn geheel over zou kopen? Dat is dus: het aantal uitstaande aandelen (alle stukjes eigenaarschap) x de aandelenkoers (hoeveel een stukje kost).

Netflix (NFLX), Facebook (FB), Apple (AAPL), Alphabet (GOOGL).

Dit zijn bekende bedrijven die allemaal op de Amerikaanse Nasdaq verhandeld worden, samen met nog zo’n 2996 andere, voornamelijk tech-gerelateerde, bedrijven. De Nasdaq is eigenlijk allereerst een markt en geen index. Maar er zijn wel twee indices die deze markt specifiek volgen.

De bekendste is de “Nasdaq Composite Index”, die alle 3000 bedrijven heeft opgenomen. Deze is sinds 1971 al actief. Het alternatief is de “Nasdaq-100”, waar vooral opties en futures in zijn opgenomen.

Ook in Japan zijn bedrijven, natuurlijk! Op de Tokyo Stock Exchange worden aandelen van bijna 2.300 bedrijven verhandeld. Om de prestaties van deze markt te volgen is in 1950 de Nikkei-225 opgericht, met daarin de 225 grootsten.

De Dax-30 is dé index van onze oosterburen. In deze index zijn de 30 grootste bedrijven opgenomen die verhandeld worden op de beurs van Frankfurt. Denk hierbij aan bedrijven als Adidas of Zalando.

De Dax-30 bestaat sinds 1988.

Hoe een index berekend wordt is ook per index verschillend. Echter, in dit artikel wil ik de wiskunde even buiten beschouwing laten. Het belangrijkste is dat een index ons vertelt hoe de industrie als geheel presteert. Het zegt dus indirect iets over de stand van de economie (maar niet zoals het BNP dat doet, wat meestal wordt aangehaald als de talking heads het hebben over ‘de stand van de economie’).

Een ander belangrijk kenmerk van een index is dat deze nooit verdwijnt. Als een bedrijf failliet gaat, dan wordt deze simpelweg niet meer meegenomen in de index en neemt een ander bedrijf zijn plaats in. De index zelf, daarentegen, blijft bestaan zo lang er bedrijven bestaan.

Hoewel het gros van dit artikel gaat over indexfondsen voor aandelen, zijn er ook indexfondsen voor dingen zoals (staats-)obligaties, vastgoed en grondstoffen. Het doel van deze indices is eigenlijk hetzelfde als die voor aandelen: het volgen van de ‘prestaties’ door de prijs te volgen.

De index kopen.

Een indexfonds is in principe een simpel beleggingsfonds. Dat wil zeggen: je legt voor een bepaald bedrag geld in en daarmee koop je een deel van alle aandelen in zo’n fonds. Je inleg wordt dus gespreid over alle aandelen die in het fonds zitten. 

Beleggingsfondsen komen er in allerlei verschillende soorten en maten. Het gros van alle beleggingsfondsen wordt zogenaamd actief beheerd. Dat betekent dat een beheerder van een fonds het geld van haar cliënten handmatig besteedt aan de door haar gekozen aandelen. Zij bepaalt dus de criteria waarmee wordt bepaald welke aandelen er in het beleggingsfonds gaan. Ze kan bijvoorbeeld kiezen uit criteria als “groei-aandelen uit de Verenigde Staten”, “telefoonmaatschappijen uit Europa” of “de meest duurzame bedrijven ter wereld”.

Een nadeel van zo’n beheerd beleggingsfonds zijn de hoge kosten (soms wel 2% of 3%). De beheerder moet (uitgebreid) onderzoek doen naar veel verschillende bedrijven en dat doet ze natuurlijk niet gratis. Investeren in een actief beheerd beleggingsfonds is dus eigenlijk actief beleggen by proxy.

Dit is waar een indexfonds het fundamentele verschil maakt. In plaats van dat een beheerder van een indexfonds onderzoek gaat doen naar verschillende bedrijven, koopt de beheerder simpelweg alle bedrijven die ook in een bepaalde index opgenomen worden. Dit is zó makkelijk te regelen dat veel hiervan geautomatiseerd kan worden. Een computer kan namelijk het werk doen: selecteer gewoon welke index je wilt volgen en alle aankoop- en verkooporders worden vanzelf gedaan. Een indexfonds wordt dus niet actief, maar passief beheerd. Daardoor kunnen de kosten van een indexfonds soms zo laag als 0,07% liggen. En die besparing gaat volledig en direct in de zakken van de belegger.

En aangezien we eerder al hebben gezien dat professionele fondsbeheerders heel slecht zijn in het consistent verslaan van de markt is die fee van de fondsbeheerder niet zo makkelijk te rechtvaardigen.

ETF's

Naast de klassieke vorm van indexfondsen zijn er tegenwoordig ook zogenaamde Exchange Traded Funds of ETF’s te koop. In essentie zijn ETF’s indexfondsen die in de vorm van aandelen zijn gegoten (bijna Inception, dus). Dat betekent dat je deze ETF’s elk moment van de dag kunt verhandelen, iets wat bij een indexfonds niet zo makkelijk kan. Daarnaast betekent het ook dat je een vast bedrag betaalt voor elke ETF, i.p.v. dat je gewoon een bepaald bedrag in een fonds stopt. 

Het specifieke verschil wil ik in de toekomst behandelen in een ander artikel, maar als je niet kunt wachten staan hieronder een paar andere artikelen die het fijn uitleggen. Het belangrijkste om mee te nemen van deze twee dingen (indexfondsen en ETF’s) is dat ze in essentie hetzelfde faciliteren: ervoor zorgen dat je een gehele markt kunt kopen.

Waar te koop?

Als je passief wil beleggen en je wil gebruik maken van indexfondsen, waar moet je dan zijn? Het belangrijkste voor passief beleggen is natuurlijk het laag houden van je kosten, daarom zijn indexfondsen ook zo aantrekkelijk. Maar het aankopen van die dingen mag natuurlijk ook niet teveel kosten, dus kies een broker waarbij je kosten zo laag mogelijk zijn.

Een goed voorbeeld van een goedkope broker is DeGiro. Die heeft een zogenaamde ‘Kernselectie’ van beleggingsfondsen die je gratis kunt aan- en verkopen. Het voordeel van DeGiro is dat ze dus goedkoop zijn en dat je zelf je indexfondsen kunt kiezen. Maar, daarmee moet je wel inleveren op automatisering. Je moet zelf alles installeren en periodiek aanschaffen gaat niet automatisch. Je kan wel een automatische overboeking instellen van je gewone rekening naar je rekening bij de Giro, maar het is niet makkelijk om automatische aankoop-orders in te plannen.

Hier komt Binck Forward om de hoek kijken: zij bieden automatisch periodiek beleggen tegen lage kosten. Bij Binck wordt aan de hand van wat vragen bepaald welk risicoprofiel je hebt en wat je horizon is. Dan wordt er bepaald wat de verdeling van jouw portefeuille is en wordt elke euro volgens die verhouding automatisch belegd in allerlei indexfondsen. Dat betekent dat je dus geen invloed hebt op welke specifieke beleggingsfondsen er gekocht worden. Je kunt uiteraard wel inzien welke fondsen er gekocht worden, maar je kan niet bepalen of dat specifieke fonds in jouw portefeuille wordt opgenomen.

Zo’n zelfde soort aanbieder als Binck is Semmie. Daar kan je vanaf €50 per maand automatisch inleggen in verschillende, vooral duurzame, beleggingsfondsen. Semmie werkt ook met risicoprofielen: Defensief, Neutraal en Offensief. Het prettige van de nadruk op duurzaamheid is dat je de wereld helpt verbeteren. Daarom krijg je ook belastingvoordeel over dit soort ‘groene’ beleggingen.

Een vierde alternatief is Meesman Indexbeleggen. Dit is een hele kleine broker dat het hele indexbeleggen tot de essentie heeft teruggebracht. Ze hebben zelf een klein aantal indexfondsen opgesteld, op basis van wereldwijde indices. Meesman maakt minder uitgebreid en handig gebruik van technologie, waar deGiro en Binck juist heel goed in zijn, maar het is daarom ook een wat meer recht-door-zee aanbieder. Je kan het eigenlijk zien als een Nederlandse Vanguard.

Voor de rest zijn indexfondsen zo goed als overal te koop bij banken en brokers die toegang tot de markt geven. Je kunt terecht bij veel banken (ING, ABN Amro of Rabo bijvoorbeeld) of bij andere brokers (Lynx). De populaire app Peaks werkt trouwens ook volledig met indexfondsen.

Waar moet je op letten?

Aangezien je als indexbelegger passief aan het beleggen bent zijn er verschillende dingen belangrijk om op te letten. Deze zijn allemaal gerelateerd aan de specifieke elementen van het passieve beleggersprofiel. Als je niet goed weet welke dit zijn, lees dan “Actief of Passief: Welke beleggingsstrategie past bij mij?” nog even snel door.

Allereerst is het belangrijk dat je de kosten zo laag mogelijk houdt. Als je op zoek gaat naar de kosten, zoek dan naar de tekst “Lopende Kosten”, “Lopende Kosten Factor”, “TER” of “Total Expense Ratio”. Dat geeft de totale kosten weer van de belegging. Daarnaast worden er ook nog wel eens zogenaamde aankoopkosten in rekening gebracht. Dat betekent dat je een vast percentage of bedrag per aankoop betaalt. Dit wil je ook zo veel mogelijk vermijden, dat is immers geld dat niet meer mee zal groeien.

Ten tweede is het belangrijk dat je het geld automatisch kunt laten overboeken. Je wil namelijk ook je inleg over de tijd spreiden (denk aan “dollar-cost averaging“) en niet alleen over de soorten beleggingen. Dit automatische overboeken heeft daarbij het belangrijke voordeel dat je je eigen emoties buiten spel zet, op die manier blijf je zo passief mogelijk. 

Over dit ‘jezelf buiten spel zetten’ gesproken: het is ook verstandig om je beleggingen bij een andere bank onder te brengen dan die waar je je gewone geldzaken regelt. Op die manier word je minder vaak geconfronteerd met je beleggingen, wat er weer voor zorgt dat de drang om er iets mee te doen drastisch afneemt. 

Als laatste moet je er als passieve belegger voor zorgen dat je het geld voor lange tijd kan missen: hoe langer je het kunt laten staan, hoe minder risico je loopt. Dat betekent dus dat je een goede buffer moet hebben om van te kunnen leven, mocht er crisis toeslaan. After all, het is tijdens crises dat jouw inleg meer waard wordt omdat de koersen dalen. Je wil dus voorkomen dat je tijdens een crisis je bezittingen moet gaan verkopen om te kunnen wonen en eten.

Tot Slot.

Indexbeleggen is sinds de afgelopen 30 jaar dé strategie geworden voor de passieve belegger omdat deze zich perfect leent om aan de criteria voor succesvol passief beleggen te voldoen: ze bieden goede spreiding, je kunt vaak automatisch inleggen en je hebt een minimaal risico op het verliezen van je inleg (omdat je de hele markt koopt). 

Het is niet voor niks dat Warren Buffett iedereen aanraadt om in deze fijne instrumenten te beleggen: je hoeft niets van beleggen te weten en de kans is groot dat je beter presteert dan de mensen die dat wel doen.

Als je zelf aan de slag wilt gaan, kijk dan wat de mogelijkheden zijn van jouw eigen bank en vergelijk dit met de andere brokers (zoals degenen die in dit artikel genoemd zijn). 

Relevante Boeken.

Geef een reactie

Share via
Copy link
Powered by Social Snap